دیفیوزر چیست و چه فرقی با رفلکتور دارد؟

نور سخت و نور نرم چه فرقی دارند؟

نور سخت از یک منبع کوچک و مستقیم می آید، مثل آفتاب ظهر، لامپ بدون پوشش یا فلاش روی دوربین. سایه هایش تیره و لبه دار است و روی پوست یا سطح براق بازتاب های سفید و تند می سازد. نور نرم از سطحی بزرگ تر پخش می شود و سایه ها تدریجی و کم رنگ می شوند.

دیفیوزر در واقع منبع نور را بزرگ تر می کند: نور از یک سطح بزرگ و نیمه شفاف عبور می کند و مثل منبعی بزرگ تر روی سوژه می افتد.

دیفیوزر چه فرقی با رفلکتور دارد؟

- دیفیوزر: بین منبع نور و سوژه قرار می گیرد، نور از آن عبور می کند، نور را نرم و پخش می کند و شدت آن را کم می کند.
- رفلکتور: کنار یا مقابل سوژه و رو به منبع نور قرار می گیرد، نور را بازتاب می دهد و سایه های سمت مقابل را روشن تر می کند.

در عمل معمولاً هر دو با هم استفاده می شوند: دیفیوزر نور اصلی را نرم می کند و رفلکتور سایه ی باقی مانده را پر می کند. رفلکتور ۵ کاره هر دو را در یک محصول دارد: لایه ی شفاف آن دیفیوزر است و لایه های سفید، نقره ای، طلایی و مشکی رفلکتورند.

چه چیزهایی نرمی نور را تعیین می کند؟

- اندازه ی دیفیوزر نسبت به سوژه: هرچه بزرگ تر باشد نور نرم تر است. دیفیوزر کوچک برای سوژه ی بزرگ فقط وسط کار را نرم می کند و لبه ها سخت می ماند.
- فاصله ی دیفیوزر تا سوژه: هرچه به سوژه نزدیک تر باشد (بدون وارد شدن به کادر) نور نرم تر می شود. دور کردن آن اثرش را کم می کند.
- فاصله ی منبع نور تا دیفیوزر: اگر نور به پارچه چسبیده باشد پخش یکنواخت نمی شود و وسط دیفیوزر نقطه ی روشن می افتد. کمی فاصله بدهید تا نور روی کل سطح باز شود.

انواع دیفیوزر

- لایه ی شفاف رفلکتور ۵ کاره: سبک و قابل حمل است و برای عکاسی بیرون مناسب است؛ بین آفتاب و سوژه گرفته می شود. رفلکتورهای ۵ کاره
- چتر دیفیوزر: نور از داخل چتر پخش می شود. جمع و جور و ارزان است. چتر دیفیوزر 80 سانتی
- سافت باکس و اکتاباکس: دیفیوزر و قاب در یک محصول؛ نور را نرم و جهت دارتر می کنند. سافت باکس و اکتاباکس
- خیمه عکاسی: جعبه ای با دیواره های دیفیوزر برای عکس محصول کوچک. خیمه و لایت باکس عکاسی
- دیفیوزر فلاش: روی فلاش اکسترنال نصب می شود تا نور فلاش نرم تر شود. فلاش اکسترنال

دیفیوزر را کجا استفاده کنیم؟

- پرتره: سایه ی زیر چشم و بینی ملایم می شود و پوست یکدست تر دیده می شود.
- عکس محصول: برای سطوح براق مثل ساعت، شیشه و فلز، دیفیوزر بزرگ و نزدیک محصول بازتاب نقطه ای را به بازتاب نرم تبدیل می کند.
- آفتاب ظهر: یک لایه ی شفاف یا پارچه ی سفید بالای سوژه، نور تند را نرم می کند و سایه ی روی صورت را کم می کند.
- فیلمبرداری: روی نور ثابت هم دیفیوزر می گذارند تا نور روی صورت و صحنه یکنواخت شود.

نکته های عملی که کمتر گفته می شود

- نوردهی را جبران کنید. دیفیوزر نور را کم می کند. بعد از گذاشتنش توان نور را بالا ببرید، ISO را بیشتر کنید یا دیافراگم را بازتر کنید. مقدار افت به جنس دیفیوزر بستگی دارد و با یک عکس آزمایشی مشخص می شود.
- رنگ پارچه روی رنگ نور اثر می گذارد. دیفیوزر کرم یا کدر نور را گرم می کند. دیفیوزر سفید خنثی بهتر است و اگر رنگ تغییر کرد وایت بالانس را دوباره تنظیم کنید.
- پارچه و کاغذ را نزدیک نور داغ نگذارید. لامپ های پرتوان مثل لامپ مدادی 1000 وات خیلی داغ می شوند. برای آن ها فاصله ی کافی بگذارید یا از لامپ و دیفیوزر مخصوص نورهای قوی استفاده کنید. برای دیفیوزر خانگی نور LED امن تر است.
- دیفیوزر را صاف و تمیز نگه دارید. چروک و لکه روی پارچه به شکل لکه ی روشن و تاریک روی سوژه دیده می شود.

دیفیوزر خانگی را چطور بسازیم؟

برای عکس محصول کوچک یا فیلم ساده می توانید یک قاب از مقوای ضخیم یا چوب بسازید و پارچه ی سفید نازک (مثل حریر) یا کاغذ کالک روی آن بکشید. قاب را بین نور و سوژه بگذارید و فقط با نورهای کم حرارت مثل LED استفاده کنید. این روش برای شروع کافی است، ولی برای کار مداوم، جنس یکنواخت و اندازه ی دقیق دیفیوزر آماده نتیجه ی ثابت تری می دهد.

پیش از خرید چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

این نکته ها از مشکلاتی آمده که خریداران رفلکتور و خیمه ی عکاسی بیشتر از همه تکرار می کنند.

رفلکتور ۵ کاره
- لایه ها جدا نیستند. در بیشتر مدل ها لایه ی شفاف داخل قاب است و چهار رنگ دیگر روی یک کاور زیپ دار قرار دارند که دو رو دارد. هر بار فقط یک رو (مثلاً طلایی یا سفید) دیده می شود. مشخصات محصول را بخوانید و ببینید همه ی پنج لایه را دارد یا کمتر.
- اندازه را درست انتخاب کنید. سایز 60 سانتی برای صورت و محصول کوچک است. برای نیم تنه یا کل بدن به 80 تا 110 سانتی نیاز دارید و بزرگ تر هم بادگیر می شود.
- جمع کردن آن را یاد بگیرید. قاب را از دو طرف بگیرید، یک دست را به سمت بالا و دست دیگر را به سمت پایین بچرخانید تا به سه حلقه ی روی هم تبدیل شود. زور زدن قاب را کج می کند.
- چروک و رطوبت را جدی بگیرید. پارچه ی چروک بازتاب را ناهموار می کند، پس قبل از کار یک بار آن را باز کنید تا صاف شود. لایه ی طلایی و نقره ای را خشک نگه دارید، چون رطوبت و خراش رنگ آن را خراب می کند.
- از فروشنده ی معتبر بخرید. در بازار کالای تقلبی با نام مشابه برندهای معروف فروخته می شود (مثلاً Gadox به جای Godox). تی فوتو شاپ نمایندگی گودکس در ایران است.

خیمه ی عکاسی
- جنس دیواره: پارچه ی دیفیوزر مناسب تر از مقوا یا کارتن پلاست است، چون بارها باز و بسته شدن را تحمل می کند.
- نور داخلی: ببینید شدت و رنگ نور قابل تنظیم است یا نه، و نوار LED با چسب ضعیف نباشد.
- اندازه: محصول باید با فاصله ی کافی از دیواره ها داخل خیمه جا شود. مدل های خیلی کوچک فقط برای اکسسوری های ریز کافی اند.
- اجسام شفاف و براق: بازتاب نور داخلی روی آن ها دیده می شود. برای این کار از پس زمینه ی مات و زاویه ی کمی بالاتر استفاده کنید.

کدام دیفیوزر را بخریم؟

- عکاسی بیرون و آفتاب: رفلکتور ۵ کاره با لایه ی شفاف
- پرتره و محصول با نور استودیویی: سافت باکس یا اکتاباکس
- سبک، ارزان و قابل حمل: چتر دیفیوزر
- عکس محصول کوچک و فروشگاه اینترنتی: خیمه عکاسی
- فلاش روی دوربین: دیفیوزر فلاش، همراه فلاش اکسترنال

برای دیدن سافت باکس، چتر و رفلکتورها از نزدیک می توانید به فروشگاه تی فوتو شاپ در تهران، باب همایون، پاساژ ایران پگاه، پلاک ۱۳ مراجعه کنید.

سوالات متداول

دیفیوزر و سافت باکس یکی هستند؟
نه. سافت باکس یک قاب است که جلوی آن دیفیوزر دارد. دیفیوزر کار نرم کردن نور را می کند و بقیه ی ساختار نور را جهت می دهد و کنترل می کند.

دیفیوزر نور را کم می کند؟
بله. چون بخشی از نور در پارچه می ماند، باید نوردهی را جبران کنید.

رفلکتور ۵ کاره دیفیوزر دارد؟
بله، لایه ی شفاف آن دیفیوزر است و لایه های دیگرش (سفید، نقره ای، طلایی، مشکی) رفلکتورند.

دیفیوزر بهتر است یا رفلکتور؟
جایگزین هم نیستند. دیفیوزر نور را نرم می کند و رفلکتور سایه را پر می کند. در بیشتر عکاسی ها استفاده از هر دو نتیجه ی بهتری می دهد.